Het legendarische vliegveld Y-29

Inleiding

Omdat onze club zijn thuisbasis heeft op het militaire vliegveld van Zutendaal is het zeker interessant om eens dieper in te gaan op de geschiedenis van het vliegveld. Meer bepaald op de periode 1944-1945.

Waarom een vliegveld in Zutendaal?

De streek van Zutendaal wordt half september 1944 bevrijdt door de GI’s van de US 2nd Armored Division “Hell on Wheels”.

De Amerikanen blijven echter niet wachten in onze streken maar ze trekken verder door richting Duitsland.

Oprukkende troepen hadden nabije luchtsteun nodig. Zo werden er bijvoorbeeld regelmatig jachtvliegtuigen opgeroepen door grondgroepen om een specifieke Duitse positie of bunker te bombarderen omdat die hun hinderde tijdens een opmars. Een ander voorbeeld is het uitschakelen van artillerieposities omdat er van daaruit gevuurd werd op de troepen. Het geven van nabije luchtsteun was een taak van de 9th USAAF.

De meeste geallieerde vliegvelden lagen echter in Groot-Brittanië en in het Franse Normandië. Het gevolg hiervan was er bij een oproep heel wat tijd verloren ging eer de vliegtuigen boven het doelgebied waren. Bovendien is een vlakbij gelegen vliegveld ook zeer handig voor de bevoorrading door de lucht en de afvoer van gewonden per vliegtuig.

Daarom gingen de Amerikaanse engineers op zoek naar geschikte terreinen hier in de buurt, kort bij het front. Een van die terreinen was de heidevlakte in het noorden van de gemeente Zutendaal, vlakbij Genk en As (of Asch zoals het toen geschreven werd). Het vliegveld wordt vaak aangeduid met Y-29 Asch maar dit klopt dus niet. Het vliegveld lag wel degelijk op grondgebied Zutendaal. De ingang van het vliegveld lag op de plaats waar die nu ligt, namelijk in het verlengde van de Leutsestraat. De startbaan zelf lag ten noorden van de Leutsestraat en niet ten zuiden, zoals dat nu het geval is. Het wo2 vliegveld was dus een spiegelbeeld van huidige vliegveld.

Op 15 oktober 1944 werd het terrein opgevorderd en op 2 november 1944 werd er begonnen met de bouw van het vliegveld door het 852nd Engineer Aviation Battalion, bijgestaan door het 826th en 829th EAB. De startbaan was +/- 1500 meter lang en werd aangelegd met metalen PSP platen. De taxibanen werden in eveneens in PSP aangelegd en parkeerstanden (150 stuks) in de vorm van kerstbomen werden aangelegd met speciale draadnetten (MST). Bovendien werden er een houten controletoren, een brandstofdepot, flak torens, twee openlucht onderhoudsplaatsen en een butler hangar gebouwd.

Op 20 november 1944 werd het vliegveld operationeel verklaard.

Het personeel dat op Y-29 tewerkgesteld werd verbleef in tenten, huizen en schoolgebouwen van de omliggende dorpen. Een douche nemen kon in de mijn van Waterschei.

 

Eenheden gestationeerd op Y-29

De eerste eenheid die vloog van op Y-29 was de 366th Fighter Group met P-47 Thunderbolts. Ze zouden op het vliegveld blijven tot 11 april 1945

Vanaf 23 december werden ze bijgestaan door de 352nd Fighter Group met P-51 Mustangs. Deze laatste waren gedetacheerd van de 8th USAAF en vlogen normaal gezien vooral begeleidingsmissies van bommenwerpers. In Zutendaal werden ze ingeschakeld voor nabije luchtsteun. The Blue Nosed Bastards of Bodney, zoals ze genoemd werden, bleven op Y-29 tot 27 januari 1945. Het is uiteraard niet toevallig dat deze periode net samenvalt met het Ardennenoffensief.

Vanaf 8 februari 1945 tot  15 april 1945 was ook de 406th Fighter Group gestationeerd op Y-29.

Y-29 was het enige van nul opgebouwde vliegveld dat later ook gebruikt werd voor middelzware bommenwerpers. Vanaf 16 april 1945 tot 27 mei 1945 was het namelijk de uitvalsbasis van de 391st Bomb Group met tweemotorige A-26 Invaders.